Η τρισδιάστατη εκτύπωση FDM (Fused Deposition Modeling – εκτύπωση με θερμοπλαστικό filament) απαιτεί οι πρώτες στρώσεις του εκτυπωμένου αντικειμένου να συγκρατούνται σταθερά στην επιφάνεια εκτύπωσης. Η πρόσφυση στην επιφάνεια εκτύπωσης είναι επομένως καθοριστική για την επιτυχία της εκτύπωσης – η πρώτη στρώση αποτελεί τη βάση ολόκληρου του εκτυπωμένου εξαρτήματος . Αν οι πρώτες στρώσεις δεν συγκρατούνται επαρκώς, το μοντέλο μπορεί να μετακινηθεί ή να ξεκολλήσει κατά την εκτύπωση, γεγονός που συνήθως σημαίνει αποτυχημένη εκτύπωση. Σημαντική είναι όχι μόνο η σταθερότητα του μοντέλου, αλλά και η ομοιόμορφη ψύξη του υλικού· η κακή πρόσφυση συχνά οδηγεί σε ανεπιθύμητες παραμορφώσεις.

Warping: τυπική παραμόρφωση λόγω ανεπαρκούς πρόσφυσης – οι γωνίες του εκτυπωμένου αντικειμένου ανασηκώνονται από την επιφάνεια εκτύπωσης κατά την ψύξη και καμπυλώνονται προς τα πάνω.

Η ανεπαρκής πρόσφυση εκδηλώνεται συχνότερα με warping (στρέβλωση) – οι άκρες της εκτύπωσης (ιδίως οι γωνίες) ξεκολλούν από την επιφάνεια εκτύπωσης λόγω των τάσεων κατά την ψύξη του υλικού. Σε μεγάλες επιφάνειες μπορεί να προκληθεί ακόμη και πλήρες ξεκόλλημα του μοντέλου, το οποίο στη συνέχεια μετακινείται ελεύθερα και μπορεί να μετατρέψει τον εκτυπωτή σε ένα άμορφο «κουβάρι» πλαστικού. Οι παραμορφώσεις της βάσης του μοντέλου που προκαλούνται από το ανασήκωμα όχι μόνο υποβαθμίζουν την αισθητική, αλλά μπορούν να επηρεάσουν και τη λειτουργικότητα του εξαρτήματος. Για αυτούς τους λόγους είναι απαραίτητο να εξασφαλίζεται όσο το δυνατόν καλύτερη πρόσφυση της πρώτης στρώσης στην επιφάνεια εκτύπωσης – μόνο έτσι μπορούν να αποφευχθούν η στρέβλωση, το ξεκόλλημα και άλλα ελαττώματα που σχετίζονται με την εκτύπωση FDM.

Συνηθέστερα προβλήματα πρόσφυσης

Υπάρχουν αρκετές συνηθισμένες αιτίες εξαιτίας των οποίων το μοντέλο δεν συγκρατείται στην επιφάνεια εκτύπωσης. Μεταξύ των συνηθέστερων προβλημάτων πρόσφυσης περιλαμβάνονται:

• Στρεβλή ή κακώς οριζοντιωμένη επιφάνεια εκτύπωσης: Αν η επιφάνεια εκτύπωσης δεν είναι σωστά βαθμονομημένη (οριζοντιωμένη σε σχέση με το ακροφύσιο), η απόσταση του ακροφυσίου από την επιφάνεια διαφέρει στα διάφορα σημεία. Πολύ μεγάλο κενό σημαίνει ότι το filament δεν θα προσκολληθεί καθόλου στην επιφάνεια, ενώ πολύ μικρό κενό μπορεί να «πνίξει» την πρώτη στρώση. Η λανθασμένη βαθμονόμηση της επιφάνειας εκτύπωσης είναι μία από τις συχνότερες αιτίες κακής πρόσφυσης .

• Ακατάλληλη θερμοκρασία επιφάνειας εκτύπωσης: Τα περισσότερα υλικά απαιτούν θερμαινόμενη επιφάνεια εκτύπωσης σε συγκεκριμένη θερμοκρασία – αν η επιφάνεια είναι κρύα ή ανεπαρκώς θερμή, το filament δεν προσκολλάται σε αυτήν και η πρώτη στρώση μπορεί να ξεκολλήσει. Για παράδειγμα, η εκτύπωση ABS χωρίς επαρκώς θερμή επιφάνεια συνήθως αποτυγχάνει. Αντίθετα, η εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία της επιφάνειας μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα (π.χ. υπερβολικό μαλάκωμα και άπλωμα της πρώτης στρώσης). Η ανεπαρκώς θερμαινόμενη επιφάνεια εκτύπωσης είναι μία από τις συχνές αιτίες ξεκολλήματος των εκτυπώσεων .

• Λανθασμένα ρυθμισμένη πρώτη στρώση: Ακόμη και με επίπεδη επιφάνεια και σωστή θερμοκρασία, η πρώτη στρώση μπορεί να αποτύχει λόγω ακατάλληλων ρυθμίσεων εκτύπωσης. Το υπερβολικά μεγάλο ύψος της πρώτης στρώσης (ή το υπερβολικά μεγάλο κενό ακροφυσίου–επιφάνειας) έχει ως αποτέλεσμα να μην προσκολλάται το filament. Αντίθετα, η υπερβολικά μικρή απόσταση (το ακροφύσιο βρίσκεται πολύ κοντά στην επιφάνεια) προκαλεί συσσώρευση ή άπλωμα του filament πάνω στην επιφάνεια. Επίσης, η υπερβολικά γρήγορη εκτύπωση της πρώτης στρώσης ή η ανεπαρκής εξώθηση μπορεί να μειώσει την πρόσφυση. Η σωστή εκτύπωση της πρώτης στρώσης (η επίτευξη της λεγόμενης «πατούσας ελέφαντα» στις άκρες, αλλά όχι σε υπερβολικό βαθμό) είναι καθοριστική – το ύψος του ακροφυσίου και η ταχύτητα της πρώτης στρώσης επηρεάζουν άμεσα την πρόσφυση .

• Χρήση ακατάλληλου υλικού επιφάνειας για το συγκεκριμένο filament: Δεν «ταιριάζει» κάθε επιφάνεια εκτύπωσης με όλους τους τύπους filament. Για παράδειγμα, μια εντελώς λεία γυάλινη επιφάνεια εκτύπωσης μπορεί να λειτουργεί καλά για PLA, αλλά με υλικό όπως το ABS η εκτύπωση μπορεί εύκολα να στραβώσει και να ξεκολλήσει από αυτήν . Ορισμένες σύγχρονες επιφάνειες (φύλλα PEI, ανάγλυφες πλάκες κ.λπ.) προσφέρουν εξαιρετική πρόσφυση για μεγάλη ποικιλία filament, ενώ άλλες (π.χ. απλό αλουμίνιο ή μη θερμαινόμενη επιφάνεια) χρειάζονται βοήθεια για τα δύσκολα υλικά (κόλλα, ταινίες, raft). Είναι σημαντικό να ταιριάζει το υλικό της επιφάνειας με το χρησιμοποιούμενο filament – ο ακατάλληλος συνδυασμός μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχία της πρόσφυσης.

• Βρόμικη ή φθαρμένη επιφάνεια εκτύπωσης: Η πρόσφυση επηρεάζεται σημαντικά από την καθαριότητα και την κατάσταση της επιφάνειας. Ακόμη και ένα λεπτό στρώμα σκόνης, λιπαρότητας από τα δάχτυλα ή υπολείμματα παλιάς κόλλας μπορεί να εμποδίσει την καλή προσκόλληση της πρώτης στρώσης . Επομένως, η επιφάνεια πρέπει να καθαρίζεται (να απολιπαίνεται) και να συντηρείται τακτικά. Επίσης, μια επιφάνεια που έχει υποστεί μηχανική ζημιά ή έχει φθαρεί (γρατζουνισμένο φύλλο PEI, ξεφλουδισμένη επιφάνεια αυτοκόλλητης βάσης, σκισμένη χαρτοταινία κ.λπ.) μπορεί να χάσει τις ιδιότητες πρόσφυσής της. Σε περίπτωση υποψίας για φθορά της επιφάνειας εκτύπωσης συνιστάται η αποκατάσταση ή η αντικατάσταση της επιφάνειάς της .

Μέθοδοι και τεχνολογίες για τη βελτίωση της πρόσφυσης

Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετές δοκιμασμένες διαδικασίες και βοηθήματα για τη βελτίωση της πρόσφυσης στην επιφάνεια εκτύπωσης. Οι μέθοδοι που περιγράφονται παρακάτω βοηθούν ώστε η πρώτη στρώση να συγκρατείται πάντα καλά και να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος warping ή ξεκολλήματος.

Βαθμονόμηση επιφάνειας εκτύπωσης (χειροκίνητη έναντι αυτόματης)

Το βασικό είναι η σωστή βαθμονόμηση (οριζοντίωση) της επιφάνειας εκτύπωσης σε σχέση με το ακροφύσιο. Σε εκτυπωτές χωρίς αυτόματη οριζοντίωση, η διαδικασία γίνεται χειροκίνητα – συνήθως με το λεγόμενο paper test. Αυτό σημαίνει ότι μετακινείτε το ακροφύσιο στις γωνίες της επιφάνειας, ώστε ανάμεσα σε αυτό και την επιφάνεια να περνά ένα λεπτό χαρτί με ελαφριά αντίσταση . Η επιφάνεια πρέπει να είναι επίπεδη και στο σωστό ύψος σε ολόκληρη την έκτασή της. Η χειροκίνητη βαθμονόμηση γίνεται ρυθμίζοντας τις βίδες ή άλλους μηχανισμούς οριζοντίωσης, έως ότου το κενό να είναι ίδιο σε όλα τα σημεία.

Οι σύγχρονοι εκτυπωτές συχνά προσφέρουν αυτόματη βαθμονόμηση της επιφάνειας εκτύπωσης (auto-leveling). Χρησιμοποιεί αισθητήρες (επαγωγικούς, χωρητικούς, οπτικούς ή μηχανικούς ανιχνευτές όπως ο BLTouch) για τη μέτρηση των ανωμαλιών της επιφάνειας και, με βάση αυτές, ρυθμίζει αυτόματα τις πρώτες στρώσεις. Αν ο εκτυπωτής το υποστηρίζει, συνιστάται να χρησιμοποιείτε την πλήρως αυτόματη βαθμονόμηση – εξοικονομεί χρόνο και συχνά εξασφαλίζει ακριβέστερη οριζοντίωση από το ανθρώπινο μάτι. Ακόμη και με auto-leveling, είναι καλό να ελέγχετε κατά διαστήματα αν το σύστημα λειτουργεί σωστά (π.χ. να μην υπάρχουν ακαθαρσίες στον αισθητήρα) και, αν χρειάζεται, να κάνετε μια βασική χειροκίνητη οριζοντίωση. Η σχολαστική βαθμονόμηση της επιφάνειας είναι το πρώτο βήμα για τέλεια πρόσφυση.

Σωστή πρώτη στρώση (ύψος ακροφυσίου, ταχύτητα, εξώθηση)

Η σωστή ρύθμιση της εκτύπωσης της πρώτης στρώσης είναι εξίσου σημαντική. Το ιδανικό είναι το ακροφύσιο να εναποθέτει το filament στο βέλτιστο ύψος – ούτε πολύ ψηλά (το νήμα απλώς θα τοποθετείται και μπορεί να παρασύρεται), ούτε πολύ χαμηλά (το νήμα θα απλώνεται προς τα πλάγια υπό πίεση και μπορεί να φράξει το ακροφύσιο ή να καταστρέψει την επιφάνεια) . Μετά τη βαθμονόμηση της επιφάνειας, συνιστάται να πραγματοποιείται βαθμονόμηση της πρώτης στρώσης (τη δυνατότητα αυτή προσφέρουν ειδικά οι εκτυπωτές Prusa και άλλοι), κατά την οποία ρυθμίζεται με ακρίβεια το λεγόμενο Z-offset, δηλαδή το ακριβές ύψος του ακροφυσίου για την πρώτη στρώση. Ο χειριστής παρακολουθεί την εκτύπωση μιας δοκιμαστικής επιφάνειας και ρυθμίζει το ύψος έως ότου το filament να βρίσκεται επίπεδα πιεσμένο πάνω στην επιφάνεια, χωρίς κενά, αλλά χωρίς να «μασάται» από το ακροφύσιο.

Εκτός από το ύψος του ακροφυσίου, ρόλο παίζουν και η ταχύτητα και η ροή του filament στην πρώτη στρώση. Συνιστάται η πρώτη στρώση να εκτυπώνεται πιο αργά από το υπόλοιπο μοντέλο (συνήθως ~20 mm/s), ώστε το εξωθημένο υλικό να έχει χρόνο να προσκολληθεί και να μην αποσπάται από την αδράνεια του ακροφυσίου. Είναι επίσης δυνατό να αυξηθεί ελαφρά η ποσότητα υλικού για την πρώτη στρώση (π.χ. στο 105–120 % της συνηθισμένης ροής), ώστε το νήμα να «απλώνεται» περισσότερο στην επιφάνεια και να αυξάνει την επιφάνεια πρόσφυσής του. Ωστόσο, πρέπει να βρεθεί η σωστή ισορροπία – η υπερβολικά αργή εκτύπωση παρατείνει άσκοπα τον χρόνο και η υπερβολική εξώθηση μπορεί να προκαλέσει υπερχείλιση πλαστικού. Η σωστά ρυθμισμένη πρώτη στρώση θα πρέπει να δημιουργεί ένα συνεχές, ελαφρώς πεπλατυσμένο «φύλλο» filament, το οποίο προσκολλάται ομοιόμορφα στην επιφάνεια χωρίς κενά και χωρίς σβώλους. Αν οι άκρες της πρώτης στρώσης συγκρατούνται και δεν στρεβλώνεται πουθενά, έχετε πετύχει τον στόχο – αυτό αποτελεί ένδειξη καλής πρόσφυσης . Αντίθετα, το εμφανές ξεκόλλημα των άκρων σημαίνει ότι απαιτείται ρύθμιση (χαμηλότερο ακροφύσιο, υψηλότερη θερμοκρασία επιφάνειας κ.λπ.).

Θερμοκρασία επιφάνειας εκτύπωσης για διαφορετικά υλικά

Η χρήση θερμαινόμενης επιφάνειας εκτύπωσης είναι ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους αύξησης της πρόσφυσης. Η θερμοκρασία της επιφάνειας πρέπει να αντιστοιχεί στο υλικό – η υπερβολικά χαμηλή θερμοκρασία οδηγεί σε ανεπαρκή πρόσφυση, ενώ η υπερβολικά υψηλή μπορεί να παραμορφώσει τις κάτω στρώσεις. Γενικά ισχύουν τα εξής:

• PLA: Συνιστώμενη θερμοκρασία επιφάνειας περίπου 50–60 °C . Το PLA έχει σχετικά χαμηλή θερμοκρασία τήξης και συρρικνώνεται λίγο, οπότε συχνά συγκρατείται ακόμη και χωρίς θερμαινόμενη επιφάνεια· η ήπια θέρμανση (π.χ. 60 °C) όμως αυξάνει την ασφάλεια της πρόσφυσης.

• ABS: Υλικό που είναι επιρρεπές σε έντονη συρρίκνωση κατά την ψύξη – απαιτεί υψηλή θερμοκρασία επιφάνειας, συνήθως 90–110 °C . Η συνηθισμένη τιμή είναι περίπου 100 °C. Για το ABS συνιστάται επίσης κλειστό περιβάλλον εκτύπωσης (box), ώστε να αποφεύγονται η γρήγορη ψύξη και το warping.

• PETG: Συνιστώμενη θερμοκρασία επιφάνειας περίπου 70–85 °C (η βιβλιογραφία αναφέρει εύρος ~70–90 °C) . Το PETG στρεβλώνει λιγότερο από το ABS κατά την ψύξη, αλλά η υψηλότερη θερμοκρασία της επιφάνειας βοηθά την πρώτη στρώση να προσκολληθεί. Προσοχή όμως στις επιφάνειες PEI – το PETG μπορεί να συγκρατηθεί πάνω τους υπερβολικά δυνατά και μερικές φορές είναι καλό να εφαρμόζεται διαχωριστικό στρώμα (βλ. παρακάτω).

• TPU (εύκαμπτα filament): Τα εύκαμπτα υλικά γενικά προσκολλώνται πολύ καλά ακόμη και σε λείες επιφάνειες. Η συνιστώμενη θερμοκρασία επιφάνειας είναι περίπου 50–60 °C (για μεγαλύτερα μοντέλα μπορεί να φτάσει άνετα τους 70 °C) . Ωστόσο, η υπερβολικά θερμή επιφάνεια μπορεί να κάνει το μαλακό TPU να «κολλάει» υπερβολικά και να αφαιρείται δύσκολα – με πολύ ελαστικά filament (TPE) μπορεί μερικές φορές να εκτυπωθεί κανείς και σε κρύα επιφάνεια, αν αυτή είναι τραχιά.

• Άλλα υλικά: Το ASA μοιάζει πολύ με το ABS, επομένως ενδείκνυνται θέρμανση 90–110 °C και κλειστός θάλαμος. Το Nylon απαιτεί επίσης θερμοκρασίες περίπου 80–90 °C και συχνά ειδική επιφάνεια (π.χ. Garolit ή κόλλα με βάση PVA, επειδή συγκρατείται δύσκολα σε γυαλί ή PEI). Το πολυανθρακικό (PC) χρειάζεται ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες επιφάνειας (~110–120 °C) και ιδανικά κλειστό και θερμαινόμενο θάλαμο.

Είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις συστάσεις του κατασκευαστή του filament – στο καρούλι ή στο φύλλο δεδομένων του υλικού αναφέρεται συνήθως η βέλτιστη θερμοκρασία επιφάνειας. Σε περίπτωση προβλημάτων, μπορείτε να πειραματιστείτε με τη θερμοκρασία (να την αυξήσετε ή να τη μειώσετε κατά λίγους °C) για καλύτερη πρόσφυση. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και εδώ ισχύει ο κανόνας «παν μέτρον άριστον»: Η υπερβολικά θερμή επιφάνεια μπορεί να προκαλέσει, για παράδειγμα, υπερβολικά μαλακή κάτω στρώση και τη δημιουργία των λεγόμενων ποδιών ελέφαντα (διευρυμένη βάση του μοντέλου λόγω της ίδιας του της θερμότητας) . Ιδανικά, λοιπόν, πρέπει να διατηρείτε την επιφάνεια θερμαινόμενη στη συνιστώμενη θερμοκρασία για το συγκεκριμένο filament, ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής προσκόλληση της πρώτης στρώσης χωρίς αρνητικές παρενέργειες.

Τύποι επιφανειών εκτύπωσης και συμβατότητά τους

Η επιλογή του τύπου επιφάνειας εκτύπωσης επηρεάζει σημαντικά την πρόσφυση. Σήμερα διατίθενται στην αγορά διάφοροι τύποι επιφανειών – καθεμία έχει τα πλεονεκτήματά της και είναι κατάλληλη για διαφορετικές χρήσεις . Οι πιο συνηθισμένες είναι οι εξής:

• Γυάλινη επιφάνεια εκτύπωσης: Το κλασικό λείο γυαλί προσφέρει απόλυτα επίπεδη και λεία επιφάνεια. Πλεονέκτημα αποτελεί ο εύκολος καθαρισμός (το γυαλί μπορεί να πλυθεί με νερό ή οινόπνευμα) και η λεία, γυαλιστερή κάτω πλευρά της εκτύπωσης. Μειονέκτημα είναι ότι το λείο γυαλί μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα πρόσφυσης με ορισμένα υλικά – για παράδειγμα, το PLA συγκρατείται ικανοποιητικά σε καθαρό θερμαινόμενο γυαλί, αλλά το ABS θα ξεκολλάει (βοηθά ψεκασμός ABS με ακετόνη ή κόλλα). Το γυαλί επίσης δεν είναι εύκαμπτο, επομένως η αφαίρεση των μοντέλων βασίζεται στη θερμική συστολή (μετά την ψύξη η εκτύπωση συχνά αποκολλάται μόνη της) ή στη μηχανική μοχλευση. Με ορισμένα filament (PETG, TPU) χρειάζεται προσοχή, επειδή μπορεί να προσκολληθούν υπερβολικά στο γυαλί και κατά την αφαίρεση να αποκολληθεί και ένα κομμάτι γυαλιού. Όσον αφορά τη συμβατότητα: PLA, PETG, ABS – όλα μπορούν να εκτυπωθούν σε γυαλί, αλλά συχνά με τη βοήθεια συγκολλητικών (κόλλα σε στικ για PLA/PETG, επίστρωση με ακετόνη για ABS).

• Επιφάνεια PEI (polyetherimide): Πολύ δημοφιλής επιφάνεια στους σύγχρονους εκτυπωτές. Διατίθεται είτε ως φύλλο PEI κολλημένο στην επιφάνεια είτε ως αποσπώμενη εύκαμπτη πλάκα με επίστρωση PEI (λεία ή ελαφρώς ανάγλυφη). Το PEI προσφέρει εξαιρετική πρόσφυση για μεγάλη ποικιλία filament – PLA, PETG, ABS, ASA και άλλα συγκρατούνται πάνω του «σαν καρφωμένα» στη σωστή θερμοκρασία. Παράλληλα, μετά την ψύξη τα περισσότερα υλικά χαλαρώνουν μόνα τους (εύκολη αφαίρεση του μοντέλου). Το λείο φύλλο PEI αφήνει γυαλιστερή κάτω πλευρά στο μοντέλο· το ανάγλυφο PEI (π.χ. φύλλο με επίστρωση πούδρας) αφήνει πιο τραχιά επιφάνεια, αλλά συχνά συγκρατεί ακόμη καλύτερα όταν είναι θερμό (μεγαλύτερη μηχανική αγκύρωση των filament στη δομή της επιφάνειας). Για PETG και ορισμένα εύκαμπτα filament συνιστάται η εφαρμογή διαχωριστικού στρώματος (λεπτό φιλμ κόλλας) στο λείο PEI – η πρόσφυσή τους είναι υπερβολικά ισχυρή και κατά την αφαίρεση μπορεί να καταστραφεί η επιφάνεια . Γενικά, το PEI είναι εξαιρετικό για PLA, ABS, PETG, ASA, TPU κ.λπ., αρκεί να διατηρείται καθαρό και να απολιπαίνεται περιστασιακά (IPA, βλ. συντήρηση).

• Αυτοκόλλητες επιφάνειες (φύλλα τύπου BuildTak και άλλα): Πρόκειται για λεπτά αυτοκόλλητα φύλλα που κολλούν πάνω στην υπάρχουσα επιφάνεια εκτύπωσης. Μιμούνται τις ιδιότητες ειδικών επιφανειών – για παράδειγμα, το BuildTak είναι ένα ανθεκτικό στη θερμοκρασία πλαστικό φύλλο, στο οποίο προσκολλώνται καλά τα περισσότερα filament. Πλεονέκτημα είναι ότι, όταν η επιφάνεια καταστραφεί, το φύλλο αντικαθίσταται με μικρό κόστος. Μειονέκτημα μπορεί να είναι ότι ορισμένες εκτυπώσεις συγκρατούνται υπερβολικά σταθερά και το φύλλο μπορεί να καταστραφεί κατά την αφαίρεση του μοντέλου. Αυτές οι επιφάνειες πρόσφυσης εξασφαλίζουν καλή πρόσφυση κυρίως για PLA και PETG, αλλά χρησιμοποιούνται και για ABS. Σε αυτές περιλαμβάνονται επίσης διάφορες μαγνητικές επιφάνειες εκτύπωσης – συνήθως πρόκειται για ένα εύκαμπτο χαλύβδινο φύλλο με επιφανειακή επεξεργασία (PEI, λεία ή ανάγλυφη) στερεωμένο με μαγνήτες. Εύκαμπτες επιφάνειες είναι δημοφιλείς, επειδή μετά την εκτύπωση μπορούν να λυγίσουν και το εκτύπωμα ξεκολλά πιο εύκολα από αυτές. Τα μαγνητικά εύκαμπτα φύλλα μπορεί να έχουν διαφορετικές επιφάνειες (PEI, PC, Nylon κ.ά.) – η επιλογή εξαρτάται από την επιθυμητή πρόσφυση.

• Αλουμινένια επιφάνεια (γυμνό αλουμίνιο): Ορισμένοι εκτυπωτές διαθέτουν θερμαινόμενη επιφάνεια από αλουμίνιο χωρίς πρόσθετες επιστρώσεις. Το αλουμίνιο από μόνο του δεν αποτελεί ιδανική επιφάνεια πρόσφυσης – συνήθως χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με μεμβράνες, ταινίες ή επιστρώσεις. Πλεονέκτημά του είναι η γρήγορη και ομοιόμορφη θέρμανση. Στην πράξη, όμως, σπάνια εκτυπώνεται απευθείας πάνω σε γυμνό αλουμίνιο· συνιστάται να καλύπτεται είτε με μεμβράνη PEI, ταινία Kapton είτε με άλλη στρώση πρόσφυσης, ανάλογα με τις απαιτήσεις του filament.

Κάθε επιφάνεια εκτύπωσης έχει επομένως τις δικές της ιδιότητες και συμβατότητα. Οι λείες επιφάνειες (γυαλί, λείο PEI) προσφέρουν όμορφη κάτω επιφάνεια στο μοντέλο, αλλά μπορεί να παρουσιάσουν προβλήματα πρόσφυσης με υλικά που είναι επιρρεπή σε warping. Οι τραχιές επιφάνειες (ανάγλυφο PEI, τραχιές επιστρώσεις) γενικά αυξάνουν την πρόσφυση, επειδή μεγαλώνουν την επιφάνεια επαφής και αγκυρώνουν μηχανικά την πρώτη στρώση. Κατά την επιλογή της επιφάνειας είναι καλό να λαμβάνετε υπόψη ποια υλικά εκτυπώνετε συχνότερα και, ενδεχομένως, να έχετε διαθέσιμους περισσότερους τύπους (π.χ. γυαλί για PLA, ανάγλυφο φύλλο για PETG, ειδική επιφάνεια για Nylon κ.ά.).

Κόλλες και βοηθητικά μέσα (κόλλα, λακ, σπρέι, ταινίες)

Για την αύξηση της πρόσφυσης χρησιμοποιούνται συχνά διάφορα βοηθητικά σκευάσματα που εφαρμόζονται στην επιφάνεια. Στόχος τους είναι είτε να αυξήσουν την «πρόσφυση» της επιφάνειας είτε να δημιουργήσουν ένα προσωρινό στρώμα, πάνω στο οποίο το filament συγκρατείται καλύτερα. Τα συνηθέστερα είναι:

• Κόλλα σε στικ (κόλλα PVA): Ένα απλό στικ κόλλας (με βάση PVA) είναι ένα οικονομικό και αποτελεσματικό βοήθημα. Εφαρμόζεται σε λεπτό στρώμα στην επιφάνεια (γυαλί, λεία επιφάνεια) πριν από την εκτύπωση. Βελτιώνει την πρόσφυση κυρίως του PLA και του PETG – για το PLA συχνά αρκεί να αλείψετε το γυαλί με κόλλα και τα μοντέλα συγκρατούνται εξαιρετικά. Η κόλλα PVA χρησιμεύει επίσης ως διαχωριστικό στρώμα – π.χ. για PETG σε λείο PEI συνιστάται η εφαρμογή στρώσης κόλλας, ώστε το εκτύπωμα να αφαιρεθεί εύκολα και να μην καταστραφεί η επιφάνεια PEI. Μετά την εκτύπωση η κόλλα μπορεί να ξεπλυθεί με νερό.

• Λακ μαλλιών: Μια αυτοσχέδια εναλλακτική της κόλλας – οι λακ περιέχουν ρητινώδη συστατικά, τα οποία μετά τον ψεκασμό στην επιφάνεια δημιουργούν ένα κολλώδες φιλμ. Δημοφιλής είναι, για παράδειγμα, η λακ 3DLac (ουσιαστικά βιομηχανική λακ μαλλιών σε σπρέι), η οποία εφαρμόζεται σε κρύα επιφάνεια και αφήνεται να στεγνώσει. Οι λακ λειτουργούν καλά για PLA, ABS και άλλα υλικά, ιδιαίτερα σε γυάλινες επιφάνειες. Μειονέκτημα είναι η ακαταστασία – με τον καιρό μπορεί να δημιουργηθεί παχύ στρώμα λακ, το οποίο πρέπει να διαλυθεί και να καθαριστεί, ενώ το αερόλυμα μπορεί να λερώσει την περιοχή γύρω από τον εκτυπωτή.

• Ειδικά αυτοκόλλητα σπρέι και επιστρώσεις: Εκτός από τη λακ, υπάρχουν σπρέι ειδικά σχεδιασμένα για 3D εκτύπωση. Για παράδειγμα, τα Dimafix και PrintaFix είναι σπρέι που κολλούν όταν θερμαίνονται, αλλά αποκολλώνται όταν κρυώσουν. Είναι ιδιαίτερα κατάλληλα για ABS και άλλα απαιτητικά filament – αποτρέπουν το warping πάνω στη θερμή επιφάνεια και μετά την ολοκλήρωση της εκτύπωσης απελευθερώνουν το μοντέλο. Μια άλλη επιλογή είναι το ABS juice (διάλυμα ABS σε ακετόνη): εφαρμόζεται στην επιφάνεια (συνήθως γυαλί) και μετά την εξάτμιση αφήνει ένα λεπτό φιλμ ABS, πάνω στο οποίο συγκρατούνται τέλεια οι νέες στρώσεις ABS. Παρόμοια, ένα μείγμα ASA ή PC σε διαλύτη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως επίστρωση πρόσφυσης για αυτά τα υλικά.

• Ταινίες για την επιφάνεια: Παραδοσιακή μέθοδος από την εποχή πριν από τις θερμαινόμενες επιφάνειες. Η πιο γνωστή είναι η μπλε χαρτοταινία (painter’s tape) – κολλάται σε λωρίδες στην επιφάνεια (γυαλί ή αλουμίνιο) και το PLA συγκρατείται πάνω της πολύ καλά ακόμη και χωρίς θέρμανση. Μετά την εκτύπωση η ταινία μπορεί να αφαιρεθεί και να αντικατασταθεί. Για το ABS χρησιμοποιούνταν ευρέως η ταινία Kapton (ανθεκτικό στη θερμότητα φιλμ πολυϊμιδίου) – καλύπτει το αλουμινένιο heatbed και το ABS προσκολλάται στο Kapton αρκετά αξιόπιστα σε θερμοκρασία επιφάνειας ~110 °C. Αυτές οι ταινίες είναι χρήσιμες όταν δεν υπάρχει άλλη επιφάνεια ή όταν θέλετε να προστατεύσετε την επιφάνεια. Η ταινία Kapton είναι λεπτή και λεία, οπότε αφήνει γυαλιστερή κάτω πλευρά· η μπλε ταινία είναι πιο τραχιά και αφήνει ματ αποτύπωμα με την υφή του χαρτιού. Μειονέκτημα των ταινιών είναι η διαδικασία επικόλλησης και η περιορισμένη διάρκεια ζωής τους (συχνά είναι μίας χρήσης).

• Άλλα βοηθήματα: Μερικές φορές χρησιμοποιείται και κόλλα για ABS (ειδικό υγρό με ακετόνη και ABS) για επάλειψη της επιφάνειας αντί για ABS juice – το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Για ορισμένες επιφάνειες υπάρχουν και άλλα διαχωριστικά στρώματα, όπως λεπτό φιλμ λαδιού ή σαπουνόνερο (σε πολύ «κολλώδεις» επιφάνειες όπως το PEI κατά την εκτύπωση PETG/TPU). Αξίζει επίσης να αναφερθεί το βοήθημα που ονομάζεται “αυτάκια ποντικιού” – μικρές πρόσθετες επιφάνειες στις γωνίες του μοντέλου, σχεδιασμένες στο μοντέλο ή ρυθμισμένες στον slicer, οι οποίες λειτουργούν ως τοπικό mini-brim και αυξάνουν την πρόσφυση των κρίσιμων σημείων (χρήσιμο κατά την ανύψωση αιχμηρών γωνιών σε ABS).

Γενικά, η χρήση βοηθημάτων πρόσφυσης (κολλών, σπρέι, ταινιών) είναι πολύ χρήσιμη, ιδιαίτερα με υλικά που αποκολλώνται εύκολα ή σε λείες επιφάνειες. Με τη σωστή επιλογή τους μπορείτε να αυξήσετε σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχημένης εκτύπωσης. Πάντοτε, όμως, φροντίζετε για τον επακόλουθο καθαρισμό – τα υπολείμματα κόλλας ή λακ πρέπει να αφαιρούνται, διαφορετικά με τον καιρό συσσωρεύονται και μπορεί αντίθετα να μειώσουν την πρόσφυση.

Χρήση Brim και Raft – πότε και γιατί να τα χρησιμοποιείτε

Οι slicer (προγράμματα προετοιμασίας εκτύπωσης) επιτρέπουν τη δημιουργία πρόσθετων στρώσεων γύρω ή κάτω από το μοντέλο, οι οποίες αυξάνουν τη σταθερότητα της πρώτης στρώσης. Οι δύο συνηθέστερες τεχνικές είναι το brim και το raft.

Πράσινα εξαρτήματα τυπωμένα πάνω σε raft – μια πλατιά δικτυωτή βάση κάτω από τα μοντέλα, η οποία εξασφαλίζει μέγιστη πρόσφυση στην επιφάνεια και αποτρέπει το στρέβλωμα των γωνιών.

Το raft αποτελείται από αρκετές στρώσεις πλαστικού που εκτυπώνονται κάτω από ολόκληρη την επιφάνεια του μοντέλου. Λειτουργεί ως προσωρινή βάση: η πρώτη στρώση του μοντέλου εκτυπώνεται πάνω στο raft (το πλαστικό προσκολλάται καλά στο πλαστικό) και το raft με τη σειρά του προσκολλάται στην επιφάνεια εκτύπωσης με μεγάλη επιφάνεια επαφής. Το raft συνήθως προεξέχει από τις άκρες του μοντέλου κατά μερικά χιλιοστά, έχει περισσότερες και πιο τραχιές κάτω στρώσεις, ενώ η πάνω επιφάνειά του είναι πυκνότερη ώστε το μοντέλο να στηρίζεται σωστά. Πλεονέκτημα του raft είναι η μέγιστη σταθερότητα – βοηθά σημαντικά σε υλικά όπως το ABS, τα οποία διαφορετικά στρεβλώνονται, καθώς και σε μοντέλα με πολύ μικρή επιφάνεια επαφής (π.χ. λεπτές κολόνες), τα οποία διαφορετικά θα ανατρέπονταν εύκολα. Μετά την εκτύπωση το raft αποσπάται· οι περισσότεροι slicer δημιουργούν ένα ενδιάμεσο στρώμα μεταξύ raft και μοντέλου, ώστε να αφαιρείται εύκολα, αλλά η κάτω πλευρά του μοντέλου είναι τότε πιο τραχιά και χρειάζεται καθάρισμα. Η χρήση raft έχει νόημα όταν οι άλλες μέθοδοι αποτυγχάνουν – π.χ. σε μεγάλο μοντέλο ABS σε ανοικτό εκτυπωτή, όπου ούτε το brim βοήθησε, το raft συχνά αποτελεί την τελευταία λύση κατά του warping. Μειονεκτήματα είναι η επιπλέον κατανάλωση υλικού και η ανάγκη καθαρισμού της κάτω πλευράς του μοντέλου.

Το brim αντίθετα δεν βρίσκεται κάτω από το μοντέλο, αλλά μόνο γύρω από αυτό. Το brim είναι ουσιαστικά μια διευρυμένη «φούστα» – εκτυπώνονται αρκετές γραμμές περιγράμματος γύρω από την πρώτη στρώση, οι οποίες όμως, σε αντίθεση με το skirt, συνδέονται με το μοντέλο. Έτσι δημιουργεί ένα λεπτό περιλαίμιο γύρω από τη βάση του μοντέλου, αυξάνοντας την επιφάνεια επαφής του με την επιφάνεια εκτύπωσης. Το brim μπορεί να έχει πλάτος από λίγα έως δεκάδες χιλιοστά, ανάλογα με τη ρύθμιση (αριθμός γραμμών). Πλεονέκτημα του brim είναι ότι προσφέρει επιπλέον πρόσφυση στις άκρες του μοντέλου – αυτό βοηθά ιδιαίτερα σε μοντέλα με αιχμηρές γωνίες ή μικρή βάση, όπου διαφορετικά οι γωνίες θα ανασηκώνονταν. Το brim αφαιρείται εύκολα με σπάσιμο ή κόψιμο μετά την εκτύπωση και δεν αφήνει σημάδια στο μοντέλο (μόνο ενδεχομένως μικρά γρέζια στην άκρη, τα οποία μπορούν να καθαριστούν). Σε σύγκριση με το raft καταναλώνει λιγότερο υλικό και χρόνο και η κάτω πλευρά του μοντέλου παραμένει ανέπαφη. Ωστόσο, το brim δεν βοηθά τόσο όσο το raft σε ακραίες περιπτώσεις – δεν διορθώνει τις ανωμαλίες της επιφάνειας και δεν προστατεύει ολόκληρη την κάτω πλευρά του μοντέλου, αλλά μόνο εμποδίζει την αποκόλληση των άκρων.

Πότε να χρησιμοποιείτε brim και πότε raft; Ο γενικός κανόνας είναι: χρησιμοποιείτε τη μικρότερη απαραίτητη υποστήριξη. Δηλαδή, αν αρκεί το brim, δεν χρειάζεται raft. Το brim επιλέξτε το για υλικά που διαφορετικά συγκρατούνται καλά (PLA, PETG), όταν το μοντέλο έχει αιχμηρές γωνίες ή μικρή επιφάνεια επαφής – το brim προσφέρει την απαραίτητη ασφάλεια ώστε οι γωνίες να μην μετακινηθούν. Το brim βοηθά επίσης στη σταθεροποίηση μικρών ανεξάρτητων τμημάτων του μοντέλου (π.χ. ποδαράκια, λεπτά τοιχώματα) στην πρώτη στρώση. Το raft χρησιμοποιήστε το για υλικά που είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε warping (ABS, ASA, ορισμένα Nylon/PC) ή όταν εκτυπώνετε σε προβληματική επιφάνεια, ή αν υποψιάζεστε κακή οριζοντίωση της επιφάνειας. Το raft είναι επίσης κατάλληλο για μεγάλα μοντέλα σε ανοικτό χώρο, όπου υπάρχει κίνδυνος ανομοιόμορφης ψύξης – ένας κλειστός θάλαμος είναι καλύτερη λύση, αλλά δεν είναι πάντα διαθέσιμος. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί και συνδυασμός: μεγάλο raft και πάνω του μοντέλο με brim, όμως αυτό αποτελεί ακραία λύση για πολύ δύσκολες συνθήκες.

Μακροχρόνια συντήρηση και φροντίδα της επιφάνειας

Εκτός από τα μέτρα που εφαρμόζονται κάθε φορά, είναι σημαντικό να φροντίζετε την επιφάνεια μακροπρόθεσμα. Με τη σωστή συντήρηση παρατείνετε τη διάρκεια ζωής της και εξασφαλίζετε ότι ακόμη και δεκάδες ή εκατοντάδες ώρες εκτύπωσης θα πραγματοποιούνται χωρίς προβλήματα πρόσφυσης.

Καθαρισμός και απομάκρυνση υπολειμμάτων filament

Η διατήρηση της επιφάνειας καθαρής είναι βασική. Μετά από κάθε εκτύπωση (ή πριν από την επόμενη) πρέπει να αφαιρείτε από την επιφάνεια τα υπολείμματα filament – μικρές κλωστές, σταγόνες ή υπολείμματα brim και raft. Αν χρησιμοποιείτε κόλλα ή σπρέι, μετά από μερικές εκτυπώσεις πλύνετε ή καθαρίστε τα συσσωρευμένα στρώματα (με ζεστό νερό και σαπούνι στην περίπτωση κόλλας, με οινόπνευμα ή ακετόνη στην περίπτωση λακ/σπρέι, ανάλογα με το υλικό της επιφάνειας). Η απολίπανση της επιφάνειας πριν από την εκτύπωση βελτιώνει σημαντικά την πρόσφυση – συνήθως χρησιμοποιείται ισοπροπυλική αλκοόλη (IPA) για το σκούπισμα της επιφάνειας. Η IPA αφαιρεί τα λίπη από τα δάχτυλα και άλλες ακαθαρσίες χωρίς να καταστρέφει τις συνηθισμένες επιφάνειες (γυαλί, PEI). Προσοχή σε ορισμένες ειδικές επιστρώσεις – για παράδειγμα, η λείανση της επιφάνειας PEI με λεπτό γυαλόχαρτο ή ακετόνη πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και μόνο με προσοχή. Στο γυαλί, εκτός από IPA, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε καθαριστικό τζαμιών ή καθαρό οινόπνευμα. Είναι επίσης σημαντικό να μην αγγίζετε την επιφάνεια εκτύπωσης με γυμνά χέρια χωρίς λόγο – το ανθρώπινο δέρμα αφήνει λιπαρότητα, η οποία υποβαθμίζει την πρόσφυση. Κατά τον χειρισμό της επιφάνειας είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε γάντια ή να την κρατάτε από τις άκρες.

Μετά την εκτύπωση αφήστε την επιφάνεια να κρυώσει ελαφρώς πριν αρχίσετε να αφαιρείτε το μοντέλο – πολλά υλικά απελευθερώνονται μόνα τους όταν πέσει η θερμοκρασία (ιδιαίτερα στο γυαλί ή το PEI). Αν το μοντέλο παραμένει σταθερά κολλημένο, χρησιμοποιήστε κατάλληλα εργαλεία: ιδανικά πλαστική ξύστρα ή ειδικές αφαιρούμενες λαβές. Μεταλλική σπάτουλα να χρησιμοποιείτε με προσοχή και σε οξεία γωνία, ώστε να μην γρατσουνίσετε την επιφάνεια. Υπολείμματα filament που ψήνονται πάνω στην επιφάνεια (π.χ. μικρές σταγόνες PETG σε PEI) μπορούν να ξυθούν προσεκτικά με μη αιχμηρό αντικείμενο ή να καθαριστούν με διαλύτη (προσοχή, αποφύγετε για παράδειγμα την ακετόνη σε πλαστικές επιφάνειες – χρησιμοποιήστε την μόνο σε γυαλί ή PEI σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή). Ο τακτικός καθαρισμός και η αφαίρεση υπολειμμάτων εξασφαλίζουν ότι η επιφάνεια θα είναι πάντα έτοιμη να προσφέρει βέλτιστη απόδοση.

Πρόληψη φθοράς και ζημιών

Για να σας εξυπηρετεί η επιφάνεια όσο το δυνατόν περισσότερο, πρέπει να αποφεύγετε την περιττή φθορά. Βασική προϋπόθεση είναι η σωστή ρύθμιση του ύψους του ακροφυσίου – αν το ακροφύσιο βρίσκεται πολύ χαμηλά, μπορεί να χαράξει την επιφάνεια και να προκαλέσει αυλακώσεις ή μόνιμα κατεστραμμένα σημεία. Μετά από κάθε μεταφορά ή σημαντική επέμβαση στον εκτυπωτή, καλό είναι να ελέγχετε τη βαθμονόμηση, ώστε η πρώτη στρώση να μην εξωθείται «μέχρι τέρμα». Προσέχετε επίσης κατά την αφαίρεση των μοντέλων: η βίαιη μόχλευση με αιχμηρά εργαλεία μπορεί να γρατσουνίσει το γυαλί ή να αποκολλήσει την επάνω στρώση της επιφάνειας. Τα εύκαμπτα χαλύβδινα φύλλα πρέπει πάντα να λυγίζονται πριν από την αφαίρεση, ώστε να ξεκολλήσει το μοντέλο, αντί να το ανασηκώνετε με μαχαίρι. Στο γυαλί μην χρησιμοποιείτε ποτέ σφυρί ή υπερβολική δύναμη – προτιμήστε να θερμάνετε το μοντέλο (με πιστολάκι) ή, αντίθετα, να βάλετε την επιφάνεια στο ψυγείο για να κρυώσει και να απελευθερωθεί.

Αν χρησιμοποιείτε ταινίες ή μεμβράνες, αφαιρείτε τις αργά και υπό οξεία γωνία, ώστε η κόλλα να παραμείνει κατά το δυνατόν στην ταινία και όχι στην επιφάνεια. Καθαρίστε τα υπολείμματα κόλλας από τις ταινίες με οινόπνευμα. Μην αφήνετε ποτέ την επιφάνεια βρόμικη για μεγάλο διάστημα – τα ξεραμένα στρώματα κόλλας/λακας αφαιρούνται αργότερα δύσκολα και κατά την επόμενη εκτύπωση μπορεί να καούν. Σε ορισμένες επιφάνειες (π.χ. PEI) είναι φυσιολογικό να «καίγονται» με τον καιρό – να εμφανίζουν μικρές τελείες και κηλίδες από ψημένο πλαστικό. Συνήθως αυτό δεν επηρεάζει τη λειτουργία, αλλά αν συμβεί, μπορείτε να τρίψετε ελαφρά την επιφάνεια με πολύ λεπτό γυαλόχαρτο ή nano-σφουγγάρι (σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή). Φροντίζετε επίσης να μην κατακάθεται σκόνη στην επιφάνεια, αν εκτυπώνετε σπάνια – η κάλυψη του εκτυπωτή με ένα πανί όταν δεν λειτουργεί περιορίζει τη συσσώρευση σκόνης. Συνολικά, ο προσεκτικός χειρισμός (χωρίς απότομα χτυπήματα, γρατσουνιές ή ακατάλληλα χημικά) παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής της επιφάνειας.

Αντικατάσταση της επιφάνειας και διάρκεια ζωής

Η διάρκεια ζωής της επιφάνειας εκτύπωσης εξαρτάται από τον τύπο της. Γυάλινη επιφάνεια διαρκεί ουσιαστικά απεριόριστα, εφόσον δεν ραγίσει ή δεν χτυπηθεί – η φθορά είναι ελάχιστη (μπορεί όμως με τον καιρό να γρατσουνιστεί από τα εργαλεία). Μεμβράνη PEI ή οι αυτοκόλλητες επιφάνειες έχουν περιορισμένη διάρκεια ζωής: μετά από δεκάδες έως εκατοντάδες εκτυπώσεις μπορεί να χάσουν τις ιδιότητες πρόσφυσής τους (π.χ. λόγω λείανσης της υφής) ή να υποστούν μηχανικές φθορές. Ευτυχώς, η αντικατάσταση δεν είναι δύσκολη – αφαιρείτε την παλιά μεμβράνη και κολλάτε τη νέα. Στα αποσπώμενα εύκαμπτα φύλλα αρκεί ενδεχομένως να αγοράσετε ένα νέο φύλλο, ή ένα φύλλο διπλής όψης (η μία πλευρά λεία, η άλλη με υφή). Ταινίες είναι αναμφίβολα λύση μίας χρήσης ή βραχυπρόθεσμη λύση – η χαρτοταινία συνήθως αλλάζει κάθε λίγες εκτυπώσεις, ενώ η ταινία Kapton διαρκεί συνήθως λίγο περισσότερο, αλλά υπολογίστε ότι θα χρειαστεί αντικατάσταση μετά από δεκάδες ώρες εκτύπωσης ή σε περίπτωση σημαντικής φθοράς.

Ένα καλό σημάδι ότι έχει έρθει η ώρα να αντικαταστήσετε ή να ανανεώσετε την επιφάνεια εκτύπωσης είναι η μόνιμη μείωση της πρόσφυσης παρά τις προσπάθειες καθαρισμού και βαθμονόμησης. Αν τα μοντέλα δεν συγκρατούνται πλέον όπως παλαιότερα και η επιφάνεια είναι εμφανώς φθαρμένη, εξετάστε το ενδεχόμενο να επενδύσετε σε νέα επιφάνεια εκτύπωσης ή επίστρωση. Δεν χρειάζεται να αγοράσετε αμέσως ολόκληρη την επιφάνεια – συχνά αρκεί να προμηθευτείτε μεμβράνη PEI ή αυτοκόλλητη επιφάνεια και να την κολλήσετε στο υπάρχον bed . Έτσι θα αποκτήσετε ξανά μια φρέσκια επιφάνεια πρόσφυσης. Σε ορισμένους εκτυπωτές μπορείτε επίσης να αναβαθμίσετε την επιφάνεια εκτύπωσης σε πιο σύγχρονη έκδοση (π.χ. να αντικαταστήσετε το γυαλί με μαγνητικό εύκαμπτο φύλλο με PEI). Η διάρκεια ζωής μπορεί να παραταθεί με την εναλλαγή περισσότερων επιφανειών – π.χ. χρησιμοποιώντας διαφορετικό φύλλο για διαφορετικό υλικό, ώστε να φθείρεται λιγότερο το καθένα.

Γενικά, ισχύει ότι μια ποιοτική επιφάνεια εκτύπωσης (γυαλί, καλό φύλλο PEI) διαρκεί για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα και η αντικατάσταση είναι απαραίτητη μόνο σε περίπτωση εμφανoύς φθοράς ή επιδείνωσης της λειτουργίας. Η τακτική συντήρηση, όπως ήδη αναφέρθηκε, παρατείνει στο μέγιστο τη διάρκεια ζωής. Και αν τελικά χρειαστεί αντικατάσταση, δείτε το θετικά – ίσως είναι μια ευκαιρία να δοκιμάσετε και διαφορετικό τύπο επιφάνειας εκτύπωσης και να βελτιώσετε ακόμη περισσότερο την ποιότητα των εκτυπώσεων.

Συμπέρασμα

Σύνοψη των σημαντικότερων σημείων: Η πρόσφυση της πρώτης στρώσης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή 3D εκτύπωση – αν η πρώτη στρώση συγκρατείται καλά, μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα αποτυχίας . Για τη διασφάλιση της πρόσφυσης, είναι απαραίτητα η σωστά βαθμονομημένη επιφάνεια εκτύπωσης και το ύψος του ακροφυσίου, καθώς και η κατάλληλη θερμοκρασία της επιφάνειας εκτύπωσης ανάλογα με το χρησιμοποιούμενο filament και μια καθαρή επιφάνεια χωρίς ρύπους. Η χρήση του σωστού τύπου επιφάνειας εκτύπωσης (ή μεμβράνης πρόσφυσης) για το συγκεκριμένο υλικό, καθώς και η εφαρμογή κόλλας ή άλλου προϊόντος, μπορεί να αυξήσει σημαντικά την πρόσφυση και να εξαλείψει προβλήματα αποκόλλησης. Μη διστάσετε επίσης να χρησιμοποιήσετε βοηθήματα του slicer, όπως το brim (για μεγαλύτερη επιφάνεια πρώτης στρώσης) ή το raft (για μέγιστη σταθερότητα) σε περιπτώσεις δύσκολης εκτύπωσης.

Όσον αφορά τις δοκιμασμένες πρακτικές συνιστούμε:

• Βαθμονόμηση: Πριν από κάθε μεγαλύτερη εκτύπωση, ελέγχετε την ευθυγράμμιση της επιφάνειας εκτύπωσης και, αν χρειάζεται, βαθμονομήστε ξανά την πρώτη στρώση (το λεγόμενο live Z).

• Θερμοκρασία: Τηρείτε τις συνιστώμενες θερμοκρασίες της επιφάνειας εκτύπωσης για το συγκεκριμένο filament· σε υλικά όπως το ABS, μη διστάσετε να χρησιμοποιήσετε τη μέγιστη τιμή και, αν χρειάζεται, να κλείσετε τον εκτυπωτή σε enclosure.

• Επιφάνεια: Χρησιμοποιείτε επιφάνεια εκτύπωσης κατάλληλη για τα υλικά σας – π.χ. εύκαμπτο φύλλο PEI ως καθολική λύση για PLA/PETG/ABS, γυαλί με κόλλα για PLA κ.λπ. Πειραματιστείτε για να βρείτε ποια επιφάνεια σας δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα.

• Υλικά πρόσφυσης: Έχετε πρόχειρη μια κόλλα σε στικ, καθώς και 3Dlac ή ταινία Kapton. Αυτά τα βοηθήματα μπορούν να «σώσουν» την εκτύπωση όταν όλα τα υπόλοιπα αποτυγχάνουν (συνήθως σε μεγάλα μοντέλα ABS κ.λπ.).

• Brim/Raft: Σε μικρές ή προβληματικές εκτυπώσεις προσθέστε brim – δεν κοστίζει τίποτα και μπορεί να βοηθήσει να παραμείνει το μοντέλο κολλημένο. Χρησιμοποιήστε raft αν αντιμετωπίζετε επίμονα προβλήματα πρόσφυσης ή warping.

• Συντήρηση: Μετά από κάθε εκτύπωση καθαρίζετε την επιφάνεια εκτύπωσης και απολιπαίνετέ την τακτικά με ισοπροπυλική αλκοόλη IPA. Προσέχετε τις γρατζουνιές και, σε περίπτωση φθοράς, αντικαταστήστε εγκαίρως την επιφάνεια (μεμβράνη, ταινία).

Ακολουθώντας τις παραπάνω αρχές, θα διασφαλίσετε ότι οι εκτυπώσεις σας θα εξελίσσονται ομαλά από την πρώτη έως την τελευταία στρώση. Θα εξαλείψετε ενοχλητικά προβλήματα όπως στραβωμένες γωνίες, μοντέλα που ξεκολλούν ή κατεστραμμένες εκτυπώσεις μετά από ώρες εκτύπωσης. Η ποιοτική πρόσφυση στην επιφάνεια εκτύπωσης σημαίνει ότι μπορείτε να επικεντρωθείτε πλήρως στη ρύθμιση των υπόλοιπων παραμέτρων εκτύπωσης και να διευρύνετε τα όρια των δυνατοτήτων του 3D εκτυπωτή σας. Πιστέψτε μας, ο χρόνος που αφιερώνετε στην προετοιμασία της επιφάνειας εκτύπωσης και της πρώτης στρώσης πάντα επιστρέφει πολλαπλάσια με τη μορφή άψογων εκτυπώσεων χωρίς συμβιβασμούς. Καλή επιτυχία και καλές εκτυπώσεις!